Thực ra, nếu bây giờ mà nhắc tới forum thì sẽ có nhiều bạn hi-tech và thích thử nghiệm theo các xu hướng mới sẽ bảo tôi “Ôi, cái này cũ rích rồi ý, nhắc tới làm gì”. Thế nhưng, nếu nhìn vào cái time-line mà tôi vẽ tạm ra trong bài trước, chắc chắn các bạn nói câu này sẽ phải ngạc nhiên khi hầu hết tất cả các forum được liệt kê vẫn còn sống, một số forum như Vn-zoom, DDTH, vozForum, Tinhte (chưa kể tới 5giay.vn) … lại còn phát triển mạnh là đằng khác.
Theo khảo sát độc lập được thực hiện vừa qua với hơn 1300 mẫu trả lời với các độ tuổi khác nhau, tỷ lệ quan tâm tới forum cũng khá cao. Chỉ có 10% số người được hỏi trả lời rằng họ không quan tâm tới forum nữa trong khi 19% được hỏi cho biết vẫn thường xuyên tạo topic mới trong forum(!).
Việc nói lại sự khác nhau giữa Blog và Forum xuất phát từ việc tôi khá ngạc nhiên khi Forrester đã không xếp bất cứ một hành động nào liên quan tới Forum vào nhóm Creator (là nhóm được mô tả : Creators are people who generate content. This can range from writing blog posts and wiki entries to creating and uploading videos on YouTube. Creators are the true value adders of the web. They make the stuff everyone else comments on.) mà lại được xếp vào nhóm Critics (là nhóm được mô tả : Critics are users who rank and review products, web posts, pictures, videos or anything else. They play a key role in influencing what products people buy, what videos people watch, and what competitive events they will enter – Theo Compete-at.com) :
Vậy blog và forum khác nhau cái gì mà lại bị phân biệt đối xử như thế? Có thể nhận thấy rõ là blog thường đóng đinh vào một chủ đề nhất định, người viết thường mất công sức nhiều vào để đầu tư cho chủ đề của mình và các comment có ý kiến bổ sung/phản bác/đồng tình nhưng hiếm khi đi ra ngoài chủ đề ban đầu này. Trong khi đó, chủ đề trên forum có thể được thay đổi nhanh chóng sau một vài thảo luận. Đối với những topic dài, mọi người lật qua 3 trang đã có thể thấy chủ đề thảo luận ở chỗ đó khác hẳn với chủ đề thảo luận của 3 trang trước đây và có thể chỉ dính líu một tí ti tới chủ đề chính ban đầu. Người tạo ra chủ đề trên forum cũng khó kiểm soát được cuộc thảo luận hơn.
Một số ý kiến khác (tại đây, tại đây và tại đây) còn cho rằng comment không phải là yếu tố chính cần quan tâm của blog mà vấn đề chính khi tạo ra blog là người viết nó muốn thể hiện chính kiến riêng của bản thân. Bạn có thể nói rằng ok, ở trên forum người đó cũng giữ được chính kiến riêng của bản thân chứ? Thế nhưng, nôm na mà nói thì blog giống như cửa hàng ăn uống riêng, bạn bước vào đó và biết rằng bạn sẽ ăn đồ của cửa hàng đó, sẽ nhận được sự phục vụ và cảm giác mà cửa hàng đó mang lại, túm lại là có thương hiệu riêng rõ ràng. Trong khi đó, forum giống như bạn bước vào Food Court và đương nhiên bạn có thể ngồi chỗ này ăn món chỗ khác, lúc này việc nhận diện là khó khăn hơn nhiều. Tất cả những lý do trên phải chăng đã làm cho Forrester đi tới quyết định rằng các hành vi contribute cho forum là thuộc nhóm critic?
Đẩy xa hơn một chút, tôi suy nghĩ tới các social bookmarking site hiện tại ở Việt Nam. Do có lẽ không có thói quen collecting theo hướng social mà các site này (đặc biệt có thể thấy rõ tại LinkHay) có xu hướng thể hiện theo chiều hướng forum (post một chủ đề lên để bình luận, vote cho chủ đề đó để đẩy nó lên bình luận, vào đó để xem bình luận về tin tức nhiều hơn là xem bản thân tin tức đó và cuối cùng là đôi khi bình luận có thể đi ra ngoài chủ đề, hoặc đơn giản là chỉ cần có một chủ đề để bình luận…). Đó là sự lệch hướng hay sự kết hợp, localization để phù hợp với thói quen người sử dụng tại VN? Tôi cũng không rõ.
Update 1 : bạn @anhhung đã chỉnh lại hộ rằng LinkHay là Social News chứ không phải Social Bookmarking Site. Do vậy đoạn trên nói về LinkHay đã kết luận vội vàng, không chính xác. User vào các site này không phải là collecting news mà còn contribute bằng việc post, vote… Tuy vậy, tôi vẫn giữ nguyên quan điểm của mình về việc các site này thể hiện theo chiều hướng forum.
