Don’t try to control your audience, control yourself first!!!

Right after the launching of Gao’s new book – “Nhat ky son moi”, Thichdocsach (a fan page on Facebook for Vietnamese book-lovers) launched a campaign to promote itself with this book. The rule are:

  • You need to like this Page.
  • You need to post the link of this event into (more than) 15 friends’s wall.
  • Write a notification to the wall of Thichdocsach after doing 2 steps above.

(click to zoom in)

As an observer, my first thought is they (Thichdocsach) are trying to “buy” new fans with this hot book. This tactic is not new at all but maybe Gao’s book fits with their audience and they can gain many fans after this campaign. The problem here is how they can recognize the winner? Programmatically, they can know whether someone is their fan or not but how they can know this guy posted event’s link to his/her friends’ wall? You have only two ways to do this :

  1. Write an application and share the link over this application.
  2. You need to mention Thichdocsach by using @Thichdocsach in the link posted on your friend’s wall (this way isn’t good because the admin will have to count it manually but at least they can count it).

They didn’t use any mechanism I talk above and the results are many of their fans post this link to their friends’ wall, many of their fans write notifications (that they are done), many of their fans wait … wait … wait and then many of their fans are disappointing. In additional, they didn’t have any limit (top 10, top 20, top 100… fans will have the prize). It sounded like everybody can have Gao’s book and we can use Gao’s book to “buy” any 15 fans !!! (*^%$&$(*$)*(*&_(^(%)

The disappointment is continuing because suddenly and silently Thichdocsach arranges an offline to give 5-10 Gao’s books to the winners. The others (the losers – did complete Thichdocsach requirements but didn’t receive any book) are angry.

Ironically, the story ended in a peaceful (and little bit childish) way. Thichdocsach didn’t gain many fans (and their campaign wasn’t succeeded) but gained many complaints. My 2 cents here is don’t try to control your audience (because you can’t do it), try to control yourself with clear and transparent actions!!! Sometimes, don’t do anything is better than do the bad thing!!!

In the age of … “ignore”

Thoughtful talks between Brian Solis and Chris Beck. “We’re moving from the area of relationships to the area of relations…”, Brian said. So we don’t have any conflict between the facts that we can have more than 5000 friends/follower and Dunbar number (you can’t maintain the relationships with more than ~ 150 people).

IMO, we’re moving to the age of ignore. Thefreedictionary tells me “ignore” has 2 meanings : “refuse to acknowledge” and “fail to notice”. In other words we can said : “I refused to acknowledge your status though we’re friends (on FB)” and “I’m being failed to update all your notification because of my overload”.

Beside it, why don’t we more than 1 layer of social graph? 150 people of colleagues, closest friends, 150 people living in the same area with me, 150 people are the fans of some brands I love … Why can’t we extend our Dunbar number this way, my 2 cents?

Depth of Field

1.Depth of Field (DoP) trong chụp ảnh/quay phim thì nôm na là thuật ngữ để chỉ độ nông/sâu của ảnh. DoP được quyết định bằng f-stop (f), tức là độ mở của ống kính. Nếu cùng một thời gian (ví dụ 1/10 giây) mà ống kính nào mở nhiều hơn thì ánh sáng tràn vào sẽ nhiều hơn (giống hai cái vòi nước vòi chảy to vòi chảy nhỏ). Nếu muốn cùng một lượng ánh sáng tràn vào mà ống kính nào mở nhiều hơn thì thời gian mở ống kính sẽ ngắn hơn (giống như hứng cùng một cái xô mà vòi chảy to thì hứng nước sẽ nhanh hơn). Như hình vẽ được minh họa trên Wikipedia trên thì với f/5.6 (tức là độ mở = 1/5.6), ống kính mở lớn nên thời gian chụp nhanh, ánh sáng từ phía sau chưa kịp tới thì đã  bị đóng lại, cho nên background mờ căm căm. Với f/32 (tức là độ mở = 1/32 < 1/5.6), ống kính mở bé, muốn chụp hoa rõ như là f/5.6 thì phải mở lâu hơn, ánh sáng từ phía sau đến được nhiều hơn nên nhìn thấy rõ cả nền.

2.Ai chỉ chụp máy PnS không thì sẽ thường không được trải nghiệm các ống kính có độ mở lớn (kiểu như f/1.4, f/2.0 hay f/2.8). Thế nên là khó mà chụp được ảnh có background mờ căm căm. Đến khi cầm máy DSLR với ống có tốc độ cao (tức là có f-stop lớn nhất là 1.4,2.0 hay 2.8) thì thấy việc chụp được bức ảnh có background mờ căm căm thế là quá dễ. Dễ là bởi vì f-stop lớn, thời gian mở ống sẽ cực nhanh, lỡ có thiếu sáng một tí thì ảnh vẫn cứ ngon lành. Thêm nữa mắt của mình lại không nhìn được với f-stop lớn như thế, do vậy ảnh trông hay hay. Hay hay nhưng mà dễ!

3.Tôi có một đồng nghiệp cũ mới chụp ảnh. Lúc nào cũng chỉ chăm chăm chụp làm sao background mờ căm căm (vì máy PnS của bạn ý xịn nhưng không chụp được như vậy). Nói đi nói lại chỉ mong bạn ý hiểu rằng chụp mờ thế là dễ lắm, chụp mà với f-stop cao, chụp mà thiếu sáng vẫn rõ khối rõ hình mới khó chứ.

4. Hôm nay chán, lượn đi mua sách. Vớ được cuốn “Tự nhiên như người Hà Nội” của Nguyễn Trương Quý. Sách mỏng (<200 trang), cũng không có gì là học thuật nên đọc cũng không mất nhiều thời gian. Thế nhưng tác giả mới có chưa tới 30 tuổi, làm KTS mà viết được thế là rất giỏi. Có cái can đảm viết về Hà Nội và in ra khi mới chừng ấy tuổi cũng là giỏi. Tác giả vốn là KTS nên nói khá nhiều về kiến trúc mới của Hà Nội, trong đấy nhấn đi nhấn lại rằng cái tòa nhà đẹp đến đâu thì đẹp nhưng phải nhìn nó trong tổng thể của khung cảnh có đẹp hay không thì mới nói được. Nếu không thì ở đâu đâu cũng biến thành “tiểu Nhà Hát Lớn”, ở đâu to thì cũng có cột kiểu Hy Lạp – La Mã, nhỏ thì có vòm hoặc chóp. Chẳng hiểu gì về kiến trúc nhưng cũng thấy rõ ràng là đúng.

5.Nghĩ hai chuyện lại với nhau thì vấn đề đều là bố cục. Trừ khi chụp chân dung hoặc chụp đồ vật (tức là cái chủ thể đã đẹp sẵn rồi và chỉ cần chủ thể đẹp là đủ) thì ảnh đẹp hay không còn do mọi thứ trong đó hòa quyện với nhau như thế nào. Mọi thứ có nghĩa là có cả cái background. Cũng như thế, một cái sáng tạo, một cái mới cần phải đủ “thông thái” để hòa quyện với những cái xung quanh nó, phải có chỗ đúng để đặt nó, để xây nó thì mới tốt được.

(pix courtesy of Wikipedia – Under Creative Commons License)

Gợi ý khi đi Cambodia (chặng PhnomPenh + Siem Riep)

Long live Apsara

Bắt đầu từ chuyến đi tour đầu tiên hồi 30.4 cách đây hơn 4 năm rồi đi Siem Riep, quay đi quay lại Cambodia chắc cũng nhiều lần mà đỉnh điểm là năm ngoái với 3 lần đi Phnom Penh. Chắc tại được cái … gần nên cứ chạy qua chạy lại cho ra vẻ xuất ngoại :D . Note lại một vài thứ để mọi người có thể tham khảo nếu đi :

1.Hình thức di chuyển :

Máy bay hiện tại giá vé khá đắt. Có máy bay từ Hà Nội/Sài Gòn tới PhnomPenh/Siem Riep và nghe đồn sắp tới có chuyến Đà Nẵng – Siem Riep, tuy vậy chưa đi bao giờ nên cũng chưa biết như thế nào. Giá vé list trên web toàn là cỡ 250 USD từ HN-Siem Riep một chiều, quá mắc :-s

Di chuyển đường bộ là dễ nhất. Đi từ Saigon qua Phnom Penh mất 6 tiếng (giá vé là 10 USD), có thể chậm hơn nếu bị tắc ở cửa khẩu Mộc Bài. Không hiểu tại sao bên BaVet (tức là cách Mộc Bài … 50m làm rất nhanh) mà bên Mộc Bài nhà ta làm lâu đừng hỏi :-s (chắc tại chả ai buôn hàng ngược từ VN sang Cam mà chỉ buôn từ Cam sang VN). Đi từ Phnom Penh tới Siem Riep mất 6 tiếng nữa (giá vé là 5 USD). Do vậy các xe đi SG – PhnomPenh thường có hai chuyến, một chuyến là sáng sớm 6h30′ và một chuyến buổi chiều ~ 13h. Chuyến từ PhnomPenh tới Siem Riep thường chạy vào lúc 13h30′/14h, tùy thuộc vào chuyến sáng sớm đi từ SG sang Phnom Penh có bị tắc hay không. Nếu không đi vào cuối tuần, không đi vào ngày lễ thì yên tâm là không tắc. Có thể đi xe của TheSinhTourist (Sinh Cf), MaiLinh, Sapaco … Yên tâm là đi xe nào cũng có phụ xe làm hầu hết thủ tục cho mình để xe chạy cho nhanh qua cửa khẩu.

2.Lộ trình :

Nếu đi tour 4 ngày thì lộ trình chạy show của bạn sẽ là SG – Siem Riep (ngày 1 – mất nguyên cả ngày), ngày 2 thăm Angkor Thom (Bayon) + Ta Prohm  + Tonle Sap (nếu không có trong tour thì bạn phải bỏ ra 20 USD cho vụ này, quá mắc!) + chiều thăm Angkor Wat + lên đồi Bakheng ngắm hoàng hôn. Ngày 3 sẽ mất 6 tiếng đi từ Siem Riep về Phnom Penh, chiều sẽ đi thăm hoàng cung. Ngày 4 mua sắm ở chợ cũ và quay về Sài Gòn.

Về cơ bản thì tour đã được lên kế hoạch khá tối ưu cho bạn trong vòng 4 ngày, tuy nhiên bạn sẽ gặp phải một số vấn đề như : giờ giấc không theo ý mình, ăn uống chán phè, phải đi mấy cái Shop bán đồ lưu niệm mắc điên khùng … Thêm nữa, nếu đi tour bạn sẽ có thể mất mất một số điều thú vị sau ở Phnom Penh :

- Đi thăm cánh đồng chết (Killing Field) – cách Phnom Penh khoảng 15 km để coi tội ác của Pol Pot dã man tới mức nào (giết người hàng loạt rồi quẳng luôn xuống hố chôn cho nhanh, giết bằng dao chứ không bắn vì tiết kiệm đạn – thậm chí là chôn sống :-s). Lưu ý vẫn còn nhiều người chết có thể ở ngay dưới chân bạn chưa được khai quật khi bạn đi trong khu này, vậy nên hãy ăn mặc có tôn trọng họ.

- Đi thăm Toul Sleng Museum (S21) để coi Pol Pot hành hạ dân vô tội như thế nào. Theo những gì ghi lại thì khi quân VN vào tới Toul Sleng thì chỉ còn đúng … 7 tù nhân còn sống vì họ là những người có thể chụp ảnh/vẽ lại chân dung của các tù nhân khác. Chỉ trong 3 năm từ 1975-1978 đã có ngót 17000 dân vô tội bị giam giữ ở đây và bị đưa ra cánh đồng chết để xử tử.

- Đi thăm Wat Phnom (Wat : chùa, Phnom : đồi) nằm trên một ngọn đồi cao là một ngôi chùa khá to và cổ kính.

- Ăn đồ Khmer và uống bia Angkor phè phỡn ở bờ sông.

- Đi bộ dạo lòng vòng xung quanh chợ và các khu chùa, khu phố vắng vẻ yên tĩnh của Phnom Penh.

- Massage chân sau khi đã đi bộ mỏi nhừ. Hầu hết các hàng massage ở đây đều rất tuyệt và kỹ năng massage tốt hơn ở VN rất nhiều.

Nếu đi tour thì tình hình là bạn còn bị bỏ sót nhiều thứ hơn ở Siem Riep so với Phnom Penh. Vé vào thăm khu Angkor là 20 USD cho 1 ngày, 40 USD cho 3 ngày liên tiếp hoặc 3 ngày rời nhau trong 1 tuần, 60 USD cho 1 tuần. Đi tour thì bạn sẽ chỉ được mua vé 1 ngày nên thăm thú rất vội vã. Kể cả nếu không đi tour mà bạn chỉ có 1 ngày ở Siem Riep thì mình khuyên các bạn nên đi theo lộ trình sau (thuê tuk tuk sẽ mất khoảng 5-7 USD/người/ngày cho lộ trình này) :

- Sáng sớm (5h30), leo lên đồi Bakheng ngắm bình minh. Angkor Wat được xây quay mặt về hướng Tây nên mặt trời sẽ mọc từ sau lưng Angkor Wat lên và bạn phải leo lên chỗ cao như đồi Bakheng mới có thể nhìn thấy được. Nên mang ống nhòm hoặc ống kính máy ảnh từ 200mm trở lên để xem/chụp được rõ.

- Thăm Bayon, đi dạo qua Baphuon để ngắm tượng Phật nằm, dạo qua Terrace of Elephants để ngắm bức tường cổ đầy voi là voi.

- Thăm Ta Prohm.

- Ăn trưa nhanh và đi thăm Tonle Sap.

- Tiếp tục quay lại thăm Angkor Wat cho tới 17h30′.

- Quay lại đồi Bakheng lần 2 để ngắm mặt trời lặn xuống biển hồ Tonle Sap.

Nếu bạn rảnh hơn (giống mình :D ), có thời gian 5 ngày để di chuyển thì lộ trình sẽ là như sau :

-1 ngày đi + 1 ngày về (SG – Siem Riep và chiều ngược lại)

- 3 ngày thăm quan (trung bình bạn sẽ mất 5-7 USD/người/ngày để thuê tuk tuk. Các anh tuk tuk sẽ làm xe ôm cho bạn trong cả ngày, đón bạn ở khách sạn và chở bạn về khách sạn. Kinh nghiệm cho thấy nên trao đổi lịch trình trước với các anh tuk tuk để xem các anh khuyến cáo ra sao).

Lộ trình thăm quan Siem Riep trong 3 ngày theo khuyến cáo của mình như sau (bạn phải có vé 40 USD cho 3 ngày này nhé :( ) :

Ngày 1 :

Bakong

Bakong

 

Thăm Rolous Group (cách Siem Riep 13km): cố đô cổ nhất của đế chế Khmer bao gồm Preah Ko, BaKong và Lolei. Trong khu vực này, mình ấn tượng nhất là BaKong.

Bayon

Bayon

Quay lại Angkor Thom và thăm Bayon, Baphuon, Phimeanakas + đi dạo bên trong Angkor Thom khá thích. Nếu còn đủ sức, ngày 1 này bạn có thể đi ra hồ Tonle Sap để ngắm hoàng hôn sau khi đã thăm quan ở Angkor Thom. Ấn tượng nhất của khu vực này là Bayon với rất nhiều mặt Phật.

Ngày 2 :

Beng Mealea

Beng Mealea

Hãy dậy sớm và đi tới Beng Mealea (cách Siem Riep 60km). Đây là khu vực tuyệt vời nhất theo đánh giá của mình, tuyệt hơn cả Ta Prohm về mức độ đồ sộ và sự can thiệp/hòa quyện của cây cối thiên nhiên với các công trình kiến trúc. Vào khu vực này bạn sẽ bị mất tiền vé riêng (5USD/người). Cho tới năm 2003 thì khu vực này mới được gỡ sạch bom mìn và guider của mình trong lần thăm Beng Mealea chính là một người đã bị mất một bàn chân vì mìn. Tuy vậy cô ấy đã trèo rất nhanh và hướng dẫn bọn mình đi mà bọn mình gần như không hề biết gì về chuyện cô ấy bị mất một chân :|

Ta Prohm

Ta Prohm

Ăn trưa, quay về khu Angkor Thom và bắt đầu thăm Ta Prohm, Ta Keo và Preh Khan trước khi trèo lên đồi Bakheng để ngắm mặt trời lặn. Nói chung thì hoàng hôn lúc nào cũng có rất đông người chờ để ngắm nên nếu bạn lên sớm có thể sẽ chọn được chỗ tốt (và bù lại phải chờ rất lâu để hoàng hôn xuống).

Ngày 3 :

Banteay Srei

Banteay Srei

 

Thăm Banteay Samre, Banteay Srei vào buổi sáng (khoảng 32km từ Siem Riep). Hai địa điểm này không hùng vĩ nhưng được bảo tồn rất tốt nên bạn có thể sẽ thấy khá nhiều các nét kiến trúc và chạm khắc đặc sắc ở đây.

Ăn trưa và quay trở lại thăm Angkor Wat vào cả buổi chiều.

Ăn uống ở Siem Riep tương đối rẻ. Bạn cứ đi ra khu chợ cũ là có thể ăn đồ Tây (ở Pub Street), đồ Khmer (ở ngõ bên cạnh Pub Street – khu Khmer House, Khmer Kitchen, Amok…) hoặc thậm chí là đồ Việt Nam (Soup Dragon). Giá cho mỗi món là khoảng 3-5 USD và trung bình một người một bữa chỉ tốn hết 4-6 USD là rất ổn. Nếu ăn đồ Khmer thì mình đặc biệt khuyến cáo Khmer House. Buổi tối cũng có thể đi dạo ở Siem Riep và thăm hai khu chợ đêm ở cạnh nhau.