Bài này là bài viết từ năm 2010 của Richard Millington, nhân dịp rảnh rỗi dọn dẹp tin tức cần đọc (từ năm 2010  ) mới lôi ra đọc lại. Trong bài viết “The problem with ladders and pyramids“, Rich có nêu lên một vài vấn đề cũng khá hay :

The problem is they encourage you to focus on changing the actions rather than provoking the feelings that prompt these actions.

You don’t convert a collector to a critic by asking someone tagging articles to review content, nor by any other trick to solicit that action. Actions are a symptom of increasing engagement, they don’t cause people to be more engaged. These tools are for measurement, not for plans of action.

Actions rarely provoke feelings. Feelings provoke actions. Don’t persuade members on one rung to take the actions of the rung above. This defeats the point. Focus on making members feel more engaged, not act more engaged.

Quay trở lại năm 2010, khi có cơ hội tiếp cận với cuốn Groundswell (cuốn này đã được dịch sang tiếng Việt khá cẩn thận với tiêu đề “Làn sóng ngầm“), mình và @anhhung đã rất háo hức bởi không phải lúc nào bạn cũng có một framework tốt để nghiên cứu và đưa ra quyết định phù hợp. Tuy vậy, sau khi đọc, thử xác định Technographic bằng việc sử dụng poll (và đã có một session tại Barcamp năm đó), nhìn chung bọn mình đều nhận thấy rằng framework này tương đối khó áp dụng và chỉ dành cho các bạn nhà giàu . Điều này có nghĩa rằng bạn không có đủ tiền để đưa ra số liệu chính xác, xây dựng Technographic Ladder cho thị trường bạn đang nhắm tới thì coi như là chả đưa ra được quyết định đúng nào cả.

Sau khi ra cuốn Groundswell ra đời một thời gian, nhóm tác giả cũng đã thêm vào Ladder của mình thành phần Conversationalist để bao trùm được Twitter. Tuy vậy, việc thêm thành phần này vào Ladder lúc đó cũng làm mình hơi hoang mang.

Quay trở lại với các loại mô hình kim tự tháp và bậc thang. Chắc hẳn ai cũng biết tháp nhu cầu Maslow trong đó phần nhu cầu an toàn cho bản thân thấp hơn rất nhiều so với nhu cầu thể hiện cá nhân. Cá nhân mình cho rằng việc gắn chặt sản phẩm/con người/khách hàng vào một thành phần nào đó của mô hình kim tự tháp, bậc thang … không được linh hoạt cho lắm và có thể dẫn tới sai lầm. Cái Rich nhấn mạnh qua bài viết của mình có lẽ là cảm xúc ẩn dưới/tạo ra hành động tương ứng với các bậc thang (rung) khác nhau. Hôm qua, khi tham gia buổi offline của Launch + OC với tư cách là một speaker, mình chỉ muốn được nhảy xuống dưới để làm người tham dự bình thường và được phép đặt nhiều câu hỏi cho 3 mạng xã hội nội địa đình đám nhất Việt Nam, trong đó có câu hỏi liên quan tới việc nhu cầu thể hiện cá nhân có thể bị đẩy xuống trở thành nhu cầu an toàn cho bản thân dựa trên việc cảm xúc trên cùng một môi trường với từng case khác nhau có thể thay đổi khác nhau:

Không phải lúc nào mình cũng làm chuyện tốt, bàn chuyện tốt được, giờ mình đóng vai con người xấu xa một chút. Xấu xa thì nghe không tích cực, nhưng mà có nhiều chuyện cũng xấu hổ mà không phải lúc nào cũng có thể thẳng thắn ra mặt mà chia sẻ được. Tỷ như chuyện năm 5 tuổi mình còn tắm chung với cô hàng xóm rất vui, mỗi đứa ngồi trong một cái chậu to vật nhưng đến năm 6 tuổi đi học lớp 1 mình lại bị xấu hổ không tắm chung nữa. Chia sẻ những chuyện ấy trên các mạng xã hội khi có identity quá rõ thì sẽ không hay, trong khi chia sẻ nó ở dạng vô danh kiểu như forum thì sẽ hay hơn. Rồi thì nếu mà mình lỡ lời chia sẻ cái gì đó trên Facebook thì mình vẫn có cảm giác an toàn hơn là chia sẻ trên mạng xã hội ở Việt Nam, bởi không biết lúc nào đó mạng xã hội ở Việt Nam có thể cung cấp thông tin của mình cho chính phủ khi được yêu cầu (và chắc chắn họ phải cam kết điều này nếu muốn cung cấp dịch vụ ở VN). Đấy cũng là lý do mà 3 lần mình định đăng ký account của Go.vn thì đều dừng lại ở phần nhập CMT mà không đăng ký nữa. Các MXH ở VN nghĩ sao về điều này?

Update : Sina Weibo (dịch vụ microblog) cũng trở thành nguồn đưa tin thứ 3 tại TQ bởi lý do duy nhất rằng ở đây (Sina Weibo) ít bị kiểm duyệt hơn ở các chỗ khác khi đưa tin và thảo luận về tin.